Bruce Willis, Billy Bob Thornton, Ben Affleck ve Liv Tyler gibi isimlerin rol aldığı 1998 tarihli Armageddon’da dünyaya çarpmak üzere olan bir göktaşının yol edilmesi anlatılmaktaydı.

ABD Temsilciler Meclisi NASA’ya 2029 yılında dünyayı vurma ihtimali olan Apophis göktaşı için talimat verdi.

Göktaşının dünyaya çarpma olasılığı hesaplanacak gerekirse yok edilmesi için Armageddon projesi başlatılacak.

NASA’NIN ’dünyayı bekleyen en büyük tehlike’ diye nitelediği 20 milyon tonluk 300 metre çapındaki göktaşı Apophis 2029’da dünyanın 32 bin kilometre yakınından geçecek.

2036’da yeniden dünyaya yaklaşacak olan göktaşı dünyaya çarparsa büyük bir felaket yaşanacak. En tehlikeli tarih 13 Nisan 2036.

Uzmanlar bu çarpışma gerçekleşirse İngiltere büyüklüğünde bir ülkenin yok olabileceğini belirtiyor. Bu felaket senaryosunun gerçekleşme ihtimali ise şimdilik 45 binde 1 olarak görülüyor. Ancak NASA ve ABD Meclisi bu en kötü olasılık için çalışmalara başladı.

ABD Temsilciler Meclisi kabul ettiği bir yasa ile NASA’ya Apophis’in dünyaya çarpma olasılığını hesaplaması, gerekirse müdahalede bulunması yetkisi verdi. Bu yasa uyarınca NASA gerekli gördüğü takdirde Armaggedon filmindeki gibi bir operasyonla göktaşını yok edebilecek.

Ender de olsa dünyaya çarpan göktaşları 65 milyon yıl önce dinazorları yok etmişti.

Dünya’ya son olarak 1908’de büyük bir göktaşı çarpmıştı. Apophis dünyaya çarparsa oluşan toz bulutları bir yıl boyunca güneş ışınlarını engelleyecek.

Time Dergisi, yaklaşık bir milyon kişinin ölümüne, 150 milyar dolar maddi hasara yol açan, Irak-İran Savaşı’nı kapağına taşımıştı.

Geçen yıl varili 70 dolar olan petrolün fiyatının yılbaşından bu yana yüzde 40 artarak 141 doları geçmesi, dünyanın üçüncü bir ”petrol şoku” deneyimi geçirdiği fikrini akla getiriyor.

Petrol fiyatları, petrol arzına ilişkin kaygılar ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin yanı sıra yatırımcıların enflasyona karşı korunmak için emtiaya aktardıkları paranın artması ve ABD Dolarının değerinin düşük olması nedeniyle yükseliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı Nabuo Tanaka, bu ay başında, ”dünyanın üçüncü büyük enerji krizinde olduğunu” söyledi ve petrol talebinin kesilmesi için ”enerji devrimi” çağrısı yaptı. Önceki petrol krizlerine siyasi kargaşa ve savaşın yol açtığı arzdaki keskin düşüş neden olurken, bu kez gelişmekte olan Asya ülkeleri ve Orta Doğu ekonomilerinin petrole olan talep patlaması fiyatları yükseltti.

Dünya ekonomilerini sarsan petrol şokları şöyle:

1973

İlk petrol şokuna, Arap-İsrail savaşında İsrail’in destekçilerini, özellikle ABD, Japonya, Hollanda, Portekiz ve Güney Afrika’yı doğrudan etkileyen Arapların petrol ambargosu yol açtı.

Petrol ambargosuyla petrol fiyatı 4 misli artarak 12 doları buldu. Artan enflasyon diğer sanayileşmiş ülkelerin ekonomilerini etkiledi. Petrol krizi, farklı petrol kaynaklarının araştırılmasını ve farklı yakıt kullanımını teşvik etti.

1979

İran İslam Devrimi’nden sonra ortaya çıkan ikinci petrol şoku, özellikle dünyanın en büyük petrol tüketicisi ABD’de çok şiddetli hissedildi. İran’dan bütün petrol ihracatı durdu, toplam petrol arzı yaklaşık yüzde 5 azaldı ve fiyat yüzde 150 yükseldi. Ortalama petrol fiyatı 1979 yılında 32 doların biraz altındaydı.

İran-Irak Savaşı: İki önemli petrol ihracatçısı ülke arasındaki savaş nedeniyle başlangıçta petrol piyasasında günlük petrol üretimi 4 milyon varil ya da dünya petrol talebinin yüzde 8′i kadar azaldı. 1980 yılında petrolün varil fiyatı yaklaşık 37 dolar oldu.

Uluslararası petrol şirketleri 1979′dan sonra önemli yatırımlar yaptı ve Suudi Arabistan tam ölçek arz krizinin önüne geçilmesine yardımcı olmak için üretimini artırdı. Bu iki petrol krizinden sonra aşırı üretim petrol piyasasında arz fazlasına yol açtı, durgunluk talebi azalttı ve fiyatlar çöktü.

Petrolünün yüzde 90′ını Orta Doğu’dan alan Japonya, akaryakıt verimliliğine dayalı otomotiv endüstrisini geliştirdi, elektronik ve robot teknolojisi gibi teknolojik olarak ilerlemiş sanayiler üzerine yoğunlaştı.

2008

Petrol fiyatlarının yılbaşından buyana yüzde 40 artmasıyla, ham petrolün efektif para maliyetinin şimdiye kadarki en yüksek seviyesine çıkması, üçüncü petrol şoku olduğu yönündeki fikirlerin tartışılmasına neden oldu. Asya’da yeni sanayileşmiş ülkelerde petrole olan talep, bu ülkelerde akaryakıt yardımları kısılsa bile güçlü olmaya devam etti.

Son üç ayda Çin ve Hindistan’ın yanı sıra Endonezya, Bangladeş, Vietnam ve Singapur’da benzin fiyatları yüzde 10′dan fazla zamlandı. Petrol fiyatlarındaki artış, bu ülkelerde enflasyonist baskıya yol açarken asıl tehlike, büyümesi düşük olan ülkeler için söz konusu oldu.

Çiftçiler, balıkçılar ve nakliyeciler artan petrol ve gıda fiyatlarından yakınırken, İspanya, Fransa, Yunanistan, İsrail ve Nepal’ın da arasında bulunduğu bazı ülkelerde göstericiler sokaklara çıktı.

Türk Hava Yolları tarafından her ay 12 yurt dışı noktasına uygulanan promosyonel ücretlere, yoğun talep nedeniyle Amerika, Uzakdoğu, Çin ve Güney Afrika noktaları da eklendi.

Türk Hava Yolları’nın tüm yıl boyunca devam eden “111 Euro’ya yurtdışı fırsatı” kampanyasının temmuz ayı uçuş noktaları belli olurken yolcuların sözkonusu promosyon ücretlerine rağbet etmesi üzerine Amerika, Çin, Güney Afrika ve Uzakdoğu uçuşları da 333 Avro ücretle satışa sunuldu. Yaz-kış, düşük-yoğun sezon ayrımı olmaksızın her hafta yenilenen kampanyada dış hat uçuş noktalarına yolcular vergiler hariç ekonomi sınıfında Avrupa’ya 111 Avro’ya, business sınıfta 333 Avro’ya, Amerika, Güney Afrika, Çin ve Bangkok’a ekonomi sınıfta 333 Avro’ya gidiş-dönüş bilet alabilecekler.

Temmuz ayında promosyonel fiyatla uçulabilecek yurtdışı hatları şöyle: “Johannesburg, Capetown, Halep, Zagrep, Ljubljna 1-7 Temmuz; Şikago, Milano, Moskova, Atina 8-14 Temmuz: Osaka, Pekin, Şangay,Barselona, Sanaa, Priştina 15-21 Temmuz: Bangkok,Simferepol,Bruksel,Rostov 22-31 Temmuz.”

Ankara ve İzmir’ en yapılacak seyahatlerde belirlenen ücretlere 50 Euro, diğer Türkiye çıkış noktaları ve Ercan’dan yapılacak seyahatlerde ise 80 Euro eklenecek.

Amerika’da bir mahkemede Google arama sonuçları delil oldu. Florida eyaletinin Pensacola kentinde görülmek olan bir davada yargıç ve jüri üyeleri ‘cinsel içerikli’ bazı materyellerin müstehcen sayılıp sayılamayacağı konusunda kararsızlığa düştü.

Pornografik içerikli bir websitesinin avukatı Lawrence Walters çok ilginç bir savunma stratejisi sergiliyor. Buna göre Google araştırma sonuçlarını baz alan savunmada, Pensacola’da yaşayan insanların ‘orgy’ (grup seks) kelimesini ‘apple pie’ ve ‘watermelon’dan çok daha fazla aramış olduğu ve dolayısıyla ‘orgy’ kelimesinin müstehcen olmayıp ‘normal’ bir içerik olduğu ifade edildi. O halde söz konusu websitesinin yayınladığı içerik kabul edilen sosyal normlar dışında değildi.

Bu yaklaşımın nasıl bir sonuç vereceği henüz belli değil. Florida eyalet savcısı Google’daki arama sonuçlarının kamuoyunun genel fikriyatını yansıtmayacağını söylüyor.

Amerika’da görülen ‘müstehcenlik’ davalarında bir içeriğin müstehcen olarak tanımlanması ve cezalandırılması için ‘çağdaş ve genel toplum standartlarına’ aykırı bulunması gerekiyor. Bu türden davaların savunmasını üstlenen avukatlar ise ‘cinsel içerikli’ materyelin aslında ‘toplum standardına’ aykırı olmadığını göstermek için söz gelişi gazete bayilerinde satılan erotik dergilerin satış rakamlarını delil olarak sunabiliyorlar.

Burada Avukat Lawrence Walters’ın savunma taktiği bir başka aşamaya işaret etmekte. Cinsel içerikli websitelerinin çokluğunu ve herkesin bu sitelere zaten girebileceğini vurgulamak yerine; bu tür materyellere gösterilen ‘kamuoyu ilgisini’ de savunma stratejisinin merkezine yerleştiren avukat “Google aranan sözcüklerin bir sıralamasını yaparak tipik Amerikan değerlerini belirlemeye çalışıyoruz.” diyor.

Son derece yenilikçi ve akıllı bir savunma taktiği gibi görünse de, yargıcın bu delilleri kabul edip etmeyeceği şimdilik belli değil.

Financial Times (FT) gazetesinin internet sayfasında verilen habere göre, hava kuvvetleri yetkilileri, daha önce envanteri çıkarılmış füze parçalarını arıyor, ama parçaların izi sürülemiyor. FT, kaybolan parça sayısının binden fazla olduğunu yazdı.

Savunma Bakanlığı (Pentagon), ortada envanter sorunu olduğunu kabul etti, ancak bunun kayıp füze parçalarıyla ilgisini doğrulamadı ve hiçbir füze parçasının bakanlığın kontrolünden çıkmadığını bildirdi. ABD, Tayvan’a helikopter parçası yerine yanlışlıkla füze parçaları göndermiş, durum anlaşılınca hava kuvvetlerinden iki yetkili Haziran başında görevden alınmıştı.

Washington’da bulunan Silahların Denetimi adlı derneğin yöneticisi Daryl Kimball, FT’ye verdiği demeçte, bu “envanter” meselesinin de çok ciddi ve endişe verici olduğunu, zira Pentagon’un elindeki silah ve malzemeleri gereği gibi kontrol edemediğinin görüldüğünü söyledi ve şu soruyu sordu:

“İzini bulamadıkları nükleer başlık parçaları, nerelere gitmiş olabilir?”

ABD Milli Kar ve Buz Veri Merkezi’ndeki (NSIDC) bilgilere göre, Kuzey Kutbu’ndaki buz bu yıl, geçen yılın başlarına oranla daha büyük bir alanı kapladı, ancak erimesi, geçen yıl rekor buz kaybının olduğu Haziran ayına göre daha fazla oldu.

Bundan birkaç yıl önce, yaklaşık 2080 yılına kadar Kuzey Kutbu’nda buz kalmayacağını savunan bilim adamları şimdi, buzun çok ince katman oluşturması nedeniyle daha kolay eridiğini ve böyle gittiği takdirde Kuzey Kutbu denizlerinde 5 ile 10 yıl arasında yazları buz kalmayacağını söylüyor.

İklim açısından bu erimenin ısınma oranının artması ve deniz seviyesinin yükselmesi gibi küresel etkilerinin olabileceği öngörülürken, Kuzey Kutbu’nu çevreleyen ülkelerin, eriyen buzun beraberinde getireceği ekonomik fırsatları değerlendirmeye başladığı ileri sürülüyor.

Irak Petrol Bakanlığı, Exxon Mobil, Shell, Total ve BP gibi dünya devi petrol şirketlerinin yanı sıra, Chevron ve diğer ufak petrol şirketleriyle müzakere döneminde bulunduklarını söyledi.

30 Haziran’da açıklanacak olan kısa dönem hizmet sözleşmesi şartları, Irak’taki ABD istilasından beri büyük şirketler ile imzalanacak olan ilk ticari ilişki olarak nitelendiriliyor. Bu sözleşmeler, aynı zamanda Irak’ı yeni ve yüksek kazançlı bir ülke haline getirecek.

İhalesiz anlaşmalara alışık olmayan petrol sanayisinde, aralarında Rusya, Çin ve Hindistan gibi 40 ülkenin de hizmet sözleşmeleri için teklif sundukları belirtildi.

Geçerliliği 1 ila 2 sene arasında olan kısa dönem hizmet sözleşmelerinin, sözleşme ülkelerine daha sonraki yıllar için petrol ihalelerinde avantaj sağlaması ve her bir ülkenin ham petrol üretimini günde 500 bin varil artırması hedefleniyor.

Irak Hükümeti ile Nisan ayında imzalanan Türkiye Anonim Petrol Ortaklığı (TPAO), Türkiye’yi de Irak’ta petrol arayacak ülkeler listesine girmesine imkan sağlamıştı.