Dış piyasalarda resesyona yönelik devam eden endişelerin ve global kredi piyasalardaki sıkışıklığın tetiklediği dolar talebi tüm gelişmekte olan ülkelerde risk iştahını azaltıyor. YTL ve YTL cinsi yatırımlara olan talebin de azalmasıyla kur ve faizde hızlı yükselişler görüldü.
Haberin devamı

ABD dışındaki ülkelerin büyümeyi desteklemek için faizleri hızla düşüreceği beklentisi doların dış piyasalarda değerlenmesini sağlıyor. Euro/dolar paritesi bu sabah son 2 yılın en düşük seviyesi olan 1,2774’e geriledi.

Global piyasalarda artan tedirginlik, gelişmekte olan ülkelere ilişkin satış hareketi ve parite etkisiyle doların içeride de yükselişi sürüyor. Bankalararası piyasada dolar 1,6635 YTL ile Temmuz 2006’dan beri en yüksek düzeye çıktı.

Doların son bir yıldaki seyri… (Tablo)

Bankalararası piyasada dolar kotasyonları alış ve satışta 1.6500 YTL ile 1.6650 YTL aralığındaki işlem görüyor. Uluslararası piyasalarda euro-dolar paritesi 1.2840 düzeyinde seyrediyor.

Döviz…
İstanbul ve Ankara’da dolar, euro ve sterlinin alış-satış fiyatları, saat 14.00 itibarıyla YTL olarak şöyle:

İstanbul
ABD doları: 1.6400 (Alış) - 1.6430 (Satış)
Euro: 2.1100 (Alış) - 2.1150 (Satış)
İngiliz sterlini: 2.6800 (Alış) - 2.7000 (Satış)

Ankara
ABD doları: 1.6200 (Alış) - 1.6500 (Satış)
Euro: 2.0850 (Alış) - 2.1250 (Satış)
İngiliz sterlini: 2.6280 (Alış) - 2.7120 (Satış)

İstanbul serbest piyasada dolar 1.6250 YTL, euro 2.1000 YTL’den güne başladı. Serbest piyasada dün kapanışta doların satış fiyatı 1.5670 YTL, euro’nun satış fiyatı ise 2.0620 YTL olmuştu.

FAİZ YÜZDE 22’NİN ÜZERİNDE

Faizde de yükseliş yaşandı. Tahvil/bono piyasasında 23 Haziran 2010 vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi yüzde 22.37 ile 4 Temmuz’dan bu yana en yüksek düzeye çıktı. Gösterge tahvilde dün ortalama bileşik faiz spot kapanışta yüzde 21.58, valörlü işlemlerde yüzde 21.82 olmuştu.

BORSALAR DÜŞÜŞTE

Hisse senedi piyasalarında sert satışlar görülüyor. Emtia fiyatlarında yaşanan düşüşün ilgili sektörlere satış getirmesi ve ABD’de dün açıklanan bilançoların zayıf kalması ABD borsalarının gerilemesine neden oldu. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 2.50, Nasdaq yüzde 4.14, S&P 500 yüzde 3.08 değer kaybetti.

Asya borsalarında da sert kayıplar oldu. Tokyo Borsası yüzde 6.8 değer kaybederken, Hong Kong Borsası’nda düşüşler yüzde 6’yı aştı. Avrupa borsalarında da kayıplar yüzde 3’ün üzerinde.

Dışarıdaki olumsuz havayla İMKB’de düşüş yaşandı. İMKB Ulusal 100 Endeksi gün sonunda 1.099 puanlık düşüşle 25 bin 624 puana geriledi. Hisse senetlerinin değer kaybı yüzde 4.11 oldu.

PETROL 70 DOLARIN ALTINDA

Küresel ekonomik yavaşlamayla petrole olan talebin azalacağı beklentisi, petrol fiyatlarında düşüşe neden oluyor. ABD ham petrolü 69.10, Brent petrolü de 66.76 dolara kadar geriledi.

Yeni düzenlemeye göre, Ankara’da Fuel Oil 5 ve Fuel Oil 6′nın kilogram satış fiyatı BP’de 1,45 YTL’den 1,49 YTL’ye, Opet’te 1,46 YTL’den 1,50 YTL’ye, Shell’de 1,45 YTL’den 1,49 YTL’ye yükseldi.

Fuel Oil 5 ve Fuel Oil 6′nın kilogram fiyatı İstanbul’un Avrupa Yakasında 1,48 YTL ile 1,50 YTL, Anadolu Yakasında 1,49 ile 1,51 YTL arasında, İzmir’de ise 1,48 YTL ile 1,50 YTL arasında değişiyor.

Dağıtım firmalarının belirlediği tavan fiyatlar, rekabet ve serbesti nedeniyle şirketler ve şehirlere göre küçük çaplı değişiklik gösteriyor.

Ankara ve İzmir’de 95 oktan kurşunsuz benzinin litre fiyatı BP ve Shelle bayilerinde 3,54 YTL’den 3,59 YTL’ye yükseldi.

İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakalarında ise 95 oktan kurşunsuz benzinin litre fiyatı, söz konusu dağıtım firmalarının bayilerinde 3,55 YTL’den 3,60 YTL’ye çıktı.

TÜSİAD üyeleriyle basına kapalı olarak yaptığı toplantı ardından açıklama yapan Devlet Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye için orta ve uzun vadede son derece iyimser olduğunu kaydetti. cari açık ve enflasyona karşı çok iyi stratejileri olduğunu söyledi.

Toplantıda dünyada yaşanan sıkıntıların Türkiye’ye yansımalarını da ele aldıklarını ifade eden Şimşek, “Ben her zaman şuna inanıyorum; mutlaka programlar iyi tasarlanmalı. Ama o programların sahiplenilmesi çok önemli. Burada sahiplenme derken, sadece hükümeti kastetmiyorum. Burada reel aktörler, tüm vatandaşların ona inanmaları, güvenmeleri, onu sahiplenmelerinin çok önemli olduğuna inanıyorum. Hiçbir program bunun yerini alamaz. Burada esas olan bizim hep birlikte ülkemizi daha iyi bir noktaya getirmemiz” dedi.

Enflasyonda revizyona destek

Temel yapısal sorunların çözülmesinde çok önemli adımlar attıklarını, iyileşmeler sağladıklarını anlatan Şimşek, İş Gücü Piyasası Reformu, Sosyal Güvenlik Reformu, Ar-Ge Reformu, Enerji Piyasası Reformu gibi birçok konuda en azından çerçeveyi kurduklarını, bunların daha da geliştirilmesi konusunda önümüzdeki dönemde daha fazla adımlar atacaklarını söyledi.

ÇÖZÜLEMEYECEK SORUN YOK

Şimşek, “Türkiye’de çözülmeyecek hiçbir sorun yok. Cari açığa ilişkin çok iyi bir stratejimiz var. Enflasyon da aynı şekilde ve burada bugün kendileri ile paylaştım. Türkiye için vizyonumuz küresel ölçekte rekabetçi, bilgi toplumuna dönüşmüş ve AB sürecini tamamlamış bir ülke. Bizim gördüğümüz Türkiye bu… Buna ulaşmak için hangi adımlar atıldı, hangilerinin atılması lazım, nerede sorunlar var, onların hepsini konuştuk” dedi.

Toplantıdan cari açıktan enflasyonun görünümüne kadar bütün konuları görüştüklerini belirten Şimşek, “Yapı gereği Türkiye hakkında hiçbir zaman kötümser olamam. Türkiye’de bu kadar mükemmel girişimcilik ruhu varken, beşeri sermayenin düzeyinin yüksek olduğu bir ülkede verimliliği artıracak reformları yapan da bir hükümet varken, ben hiçbir şekilde karamsar, kötümser olamam. Ben Türkiye’ye ilişkin orta ve uzun vadede son derece iyimserim. Arkadaşlarımda da bu anlamda pozitif bir enerji gördüğümü söyleyebilirim” dedi.

Yapılan düzenlemeye göre, elektrikte oluşan maliyet belli dönemler halinde tüketiciye doğrudan yansıtılacak. Elektrikte arz sıkıntısı olduğu için serbest piyasadan fahiş fiyatla elektrik alan devlet, 1 Temmuz’dan itibaren 160 YKr’ye kadar ulaşan maliyetleri faturalara yansıtmaya başlayacak.

EPDK’nın “20 Dağıtım Şirketinin İlk Uygulama Dönemine İlişkin Gelir Düzenlemesi Hakkında Tebliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Düzenleme ile arz sıkıntısı nedeniyle serbest piyasadan fahiş fiyatla elektrik alan Enerji Bakanlığı’nın maliyetleri tüketiciye yansıtmasına olanak verildi.

Tebliğe göre, Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM) maliyetlerinin ortalama enerji alım fiyatı hesaplamasına dahil edilmesi uygulaması 1 Temmuz’da başlayacak. Sistem şöyle işleyecek:

Üç ayda bir zam

Şubat, Mart, Nisan aylarına ait uzlaştırma dönemleri bazında PMUM enerji alış fiyatları ile miktarlarını ve üç aylık PMUM fatura bedeli ortalama enerji alım fiyatını Mayıs ayının sonuna kadar Kuruma bildirilecek. PMUM ortalama enerji alım fiyatı, Temmuz- Eylül tarife dönemi ortalama enerji alım fiyatının hesaplanmasına dahil edilecek.

Enerji Bakanlığı’ndaki bazı ihalelerde usulsüzlük yapıldığına ilişkin Mavi Hat operasyonu davasında Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde savunma yapan sanık Botaş eski Genel Müdürü Gökhan Bildacı, davanın dünkü duruşmasında tutuklu sanıklar savunma yapmaya devam etti. Sanıklar, tahliye talebinde bulunurken haklarında beraat kararı verilmesini istedi.

BOTAŞ eski Genel Müdürü Bildacı, savunmasında çarpıcı olaylara yer verdi. Görev yaptığı dönemde personeline maaşını banka kredisiyle ödeyen BOTAŞ’ı, 770 trilyon lira kâra geçirdiğini belirten Bildacı, kendisinin görevden alınmasından sonra BOTAŞ’ın yine zor bir döneme girdiğini savundu.

3 Nisan 2003 tarihinde görevden alındığını hatırlatan Bildacı, “Enerji Bakanı Hilmi Güler bir gece önce beni çağırdı. Rusya’dan Türkiye’ye doğalgaz taşınmasına ilişkin Mavi Akım projesinde formül değişikliği olup olamayacağını sordu.

Ben de bunu kabul edemeyeceğimi söyledim ve ertesi gün görevden alındım. Bu değişiklikle devletimiz 10 milyar dolar zarara uğratılmıştır” iddiasında bulundu.

BOTAŞ tarihinde görevden alındıktan sonra müşavir olarak görevine devam eden ilk kişinin kendisi olduğunu belirten Bildici, bu süre içerisinde dava açarak göreve geri dönmeye çalıştığını, sonrasında ise 2004 yılında emekliye ayrıldığını anlattı.

BOTAŞ eski İnşaat Daire Başkanvekili Muhammed Hüseyin Ayaydın ise dünkü duruşmada kendisine yönelik rüşvet aldığı iddialarıyla ilgili olarak, “Bu paralar tamamen hayır amaçlıdır. Bir caminin su etüdü meselesinde ve yurtdışında okuyan öğrenciler için kullanılmıştır” savunması yaptı.

Şehristani, yaptığı açıklamada, “Teknik destek sözleşmelerinde bütün büyük şirketler tekliflerini verdiler, biz de bunları inceliyoruz; bazılarının bu ay imzalanacağını umuyoruz” dedi.

Şehristani, büyük şirketlerin sözleşmeleri imzalamakta gecikmeleri durumunda, Irak’ın her biri 500 milyon dolar değerinde olan hizmet sözleşmelerinden vazgeçebileceğini de belirtti.

ÜRETİM ARTIŞI PLANLANIYOR

Irak’ın uluslararası petrol şirketleriyle imzalamayı tasarladığı kısa dönem hizmet sözleşmelerinin her biri ülkenin ham petrol üretimini günde 500 bin varil artırmayı hedefliyor.

Müzakereleri süren beş sözleşme Royal Dutch Shell , Shell ve ortağı BHP Billiton BHP.AX>, BP , Exxon Mobil , Total ile ortağı Chevron’u ilgilendiriyor. Irak, Luhais petrol sahasında altıncı bir sözleşme için de Anadarko ile Vitol and Dome ile ayrı müzakereler sürdürüyor.

Bir üst düzey yetkili, sistemin öne çekilmesine ilişkin hükümetteki bazı bakanlar arasında yapılan değerlendirmelerin sonucunda, uygulamanın 1 Haziran’da başlatılması yaklaşımının kabul görmediğini belirtti. Yüksek Planlama Kurulu (YPK) kararına göre, sisteme 1 Temmuz’da geçilecek.

Enerji Bakanı Hilmi Güler geçtiğimiz haftalarda, otomatik fiyatlandırmanın 1 Haziran’a çekilmesine yönelik çalışma başlattıklarını söylemiş, ardından da Devlet Bakanı Mehmet Şimşek geçen hafta “Bir ay öne alınabilirse biz de destekleriz” demişti.

Hükümet Ocak ayından geçerli olmak üzere konutlarda yüzde 15, sanayide yüzde 10 olarak zam yapılmasını kararlaştırmış, enflasyon güncellemesinin etkisiyle bu oranlar konutta yüzde 19.5 ve sanayide de yüzde 12 olarak tüketiciye yansıtılmıştı.

Hükümet, iktidara geldiği 2002 Kasım ayından bu yıl Ocak ayına dek zam yapmadı. Doğalgaz ve elektriğin fiyatlarını belirleyen petrolün varili 130 dolara çıkarken, uzmanlar zamların bekletilmesinin artık mümkün olmadığını ifade ediyorlar.