Uzayı keşif alanında özellikle son birkaç hafta içinde önemli görevleri yerine getiren NASA’nın en etkileyici marifetlerinden birisi uzay aracı Phoenix’i (Zümrüdü Anka Kuşu) Mars’ın kuzey kutup bölgesine başarıyla indirmek oldu. Bu 30 yıldır Kızıl Gezegen’e yapılan ilk yumuşak inişti.

Mars’ın kuzey kutbunda koca bir buz bloğu bulmayı bekleyen NASA bilim adamları ilk anda umduklarına ulaşamasalar da Phoenix’in minyatür toprak numunesi ısıtma fırını (Thermal and Evolved-Gas Analyzer-TEGA-Termal ve Gelişkin Gaz Analizcisi) sonunda aldığı Mars toprağı örneklerinde buz halindeki suyun izini tespit etmeyi başardı.

‘GLAST’ GAMA PATLAMALARINI İNCELEYECEK

Phoenix uzay aracının Mars’taki araştırmaları basın tarafından takip edilirken, NASA, fazla gürültü çıkarmayan, ancak evrene yeni bir pencere açacağı gözüyle bakılan bir başka bilimsel görevi yerine getirmek üzere yörüngeye bir roket fırlattı.

Evreni sürekli aydınlatan devasa gama patlamalarını Dünya’nın yörüngesinden inceleyecek GLAST adlı (Gamma-Tay Large Area Space Telescope) yeni teleskobun göndereceği verilerin, galaksilerin etkin çekirdekleri, pulsarlar ve süpernova kalıntıları üzerindeki gizem perdesini aralayabileceği tahmin ediliyor.

29 Haziran’da 50. kuruluş yılını kutlayacak NASA, geçen ay sonunda yaptığı mekik uçuşuyla Uluslararası Uzay İstasyonu’na (UUİ) bir başka önemli modülü ekledi. Japon astronot Akihiko Hoshide ve Amerikalı astronot Karen Nyberg, yolcu otobüsü büyüklüğündeki 15 tonluk “Kibo”yu UUİ’nin robot kolunun yardımıyla mekikten alarak, istasyona monte ettiler.

UUİ’NİN TEMEL İNŞASI TAMAMLANDI

11,2 metre uzunluk, 4,4 metre genişliğindeki “Kibo”, Japonca “umut” anlamına geliyor. UUİ’ye takılan Amerikan, Rus ve Avrupa laboratuvarlarından çok daha büyük olan “Kibo”nun montajıyla yörüngedeki UUİ’nin temel inşası da tamamlanmış oldu. Böylelikle Japonya da ABD, Rusya ve Avrupa ile birlikte UUİ’de söz sahibi konumuna ulaştı.

NASA ayrıca, bu yıl bitmeden, uzayın derinliklerini keşifte kilit öneme sahip Hubble teleskobunun onarımı için Ekim’de bir uzay seyahati planlıyor. Uzaya yeni uydular gönderecek Amerikan uzay ajansı ayrıca, UUİ’ye Kasım ve Aralık aylarında iki inşa uçuşu daha yapmayı öngörüyor.

Bölgedeki AFP muhabiri, Discovery’nin, parçalı bulutlu havada, ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Üssü yakınında bulunan Kennedy Uzay Merkezi’nin yaklaşık 4,5 km’lik pistine öngörüldüğü gibi TSİ 18.15′te sorunsuz şekilde indiğini belirtti.

Yer’e indikten birkaç saniye sonra hızı azaltmak için mekiğin arkasındaki kırmızı-beyaz renkli paraşüt açıldı.

7 astronotla çarşamba günü Uİİ’den ayrılarak Yer’e dönen Discovery’nin astronotları 3 kez uzay yürüyüşü yaparak, Japon yapımı “Kibo (Ümit)” adlı yeni laboratuvarın enerji, hava, su ve veri bağlantılarının kurulmasını sağlamıştı.

ABD’nin Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Discovery uzay mekiğinden Mekiğin kuyruk dümeninden kopan 30 santimetreye 45 santimetre büyüklüğündeki kare parçanın iniş için tehlikeli olmadığını açıklamış, NASA’nın Teksas eyaleti Houston kentindeki ana kumanda merkezi, 1 Şubat 2003′te Yer’e dönüşte parçalanarak yok olan Columbia mekiğinin geçirdiği büyük kazanın tekrarlanmaması için var güçleriyle çalıştıklarını belirtmişti.

Discovery mekiğinin 31 Mayıs’ta Florida-Cape Canaveral’dan fırlatılması sırasında, Satürn roketleriyle 1960-70′lerde Ay’a gönderilen Apollo araçlarının da fırlatıldığı rampada 5 bin 300 ”küçük tuğla” havaya uçması ”normal” sayılıyor. Fırlatma sırasında 2 bin ton (100 tanker kamyonu) sıvı hidrojen-oksijen yakılıyor.

Şubat 2003′te Yer’e dönüşte 63 km yükseltide 7 astronotla parçalanan Columbia, kalkışta mekiği koruyan sıcaklık tecrit köpük maddesinden çanta büyüklüğünde parçanın kopması ve karoları zedelemesi yüzünden 2000 dereceyi aşan sıcaklığın araç aksamını parçalamasıyla düşmüştü.

Columbia’dan önce ilk kaza, 1986′da fırlatılıştan 72 saniye sonra yakıt tankındaki perçin hatasından düşen, Columbia gibi 7 astronotun öldüğü Challenger mekiğinde meydana gelen kazaydı.

NASA’nın Teksas eyaleti Houston kentindeki ana kumanda merkezinden yapılan açıklamaya göre, mühendisler, 1 Şubat 2003′te Yer’e dönüşte parçalanarak yok olan Columbia mekiğinin geçirdiği büyük kazanın tekrarlanmaması için ellerinden geleni yapıyor.

Mekiğin kuyruk dümeninden kopan 30 santimetreye 45 santimetre büyüklüğündeki parçanın yerçekimsiz ortamda salındığı ve sağ kanat etrafında ”uçtuğu” saptanmış bulunuyor. Mekik yörüngede saatte 27 bin kilometre hızla yol alıyor.

Discovery mekiğinin 31 Mayısta Florida-Cape Canaveral’dan fırlatılması sırasında, Satürn roketleriyle 1960-70′lerde Ay’a gönderilen Apollo araçlarının da fırlatıldığı rampada 5 bin 300 ”küçük tuğla” imha edilmiş bulunuyor ve bu ”normal” sayılıyor. Çünkü fırlatmada 2 bin ton (100 sıradan tanker kamyonu) sıvı hidrojen-oksijen yakılıyor.

NASA’nın Teksas eyaleti Houston kentindeki ana kumanda merkezinden yapılan açıklamaya göre, mühendisler, 1 Şubat 2003′te Yer’e dönüşte parçalanarak yok olan Columbia mekiğinin geçirdiği büyük kazanın tekrarlanmaması için ellerinden geleni yapıyor.

Mekiğin kuyruk dümeninden kopan 30 santimetreye 45 santimetre büyüklüğündeki parçanın yerçekimsiz ortamda salındığı ve sağ kanat etrafında ”uçtuğu” saptanmış bulunuyor. Mekik yörüngede saatte 27 bin kilometre hızla yol alıyor.

Discovery mekiğinin 31 Mayısta Florida-Cape Canaveral’dan fırlatılması sırasında, Satürn roketleriyle 1960-70′lerde Ay’a gönderilen Apollo araçlarının da fırlatıldığı rampada 5 bin 300 ”küçük tuğla” imha edilmiş bulunuyor ve bu ”normal” sayılıyor. Çünkü fırlatmada 2 bin ton (100 sıradan tanker kamyonu) sıvı hidrojen-oksijen yakılıyor.